सँवार कर देखा – ‘आयेशा’

ઘણા સમય પહેલાં કોઈ ‘આયેશા’ ના તખલ્લુસ સાથે લખાયેલી આ ગઝલ વાંચવામાં આવેલી. જો કે કવિ/કવયિત્રી વિશે શોધવા છતાંય વધારે ક્લુઝ ન મળ્યા.

एक दिन युं गुज़ार कर देखा,
जो लिखा था, सँवार कर देखा.

गिर के देखा है हमने क़दमों में,
उसने ठोकर सी मार कर देखा !

जीत कर ग़म चला नही जाता,
हमने हर बार हार कर देखा.

वो जो है हम से भी गया-गुज़रा
उसको वाईज़^૧ पुकार कर देखा.

‘आयेशा’ होश का रहा होगा,
वो नशा भी उतार कर देखा.

- ‘आयेशा’

^૧वाईज़ = જ્ઞાની

Filed under: اردو, ગ઼ઝ઼લ , - 'आयेशा' -, -ayesha-, -પ્રેમ-, -મિત્ર-, -friend-, -love-

શું “કામ” “ફરજ” ??

ગણિતના જાણકારોને કદાચ “<=>” ચિહ્ન જાણીતું હશે.


કામ(Work) <=> ફરજ(Duty), ગણિતનું આ ચિહ્ન એવું કહે છે કે “કામ અને ફરજ સમાન છે”.


શનિવારે મોડી સાંજે હું અને મારો મિત્ર(આ નામનું એક સુંદર મુવી પણ છે.) હૈદરાબાદ સેન્ટ્રલ મૉલમાં કંટાળો દુર કરવાના ઈરાદે ફરવા ગયા. કારણ કે મહિનાનું છેલ્લું અઠવાડીયું અને એના પ્રતાપે થયેલી ખીસાની (અવ)દશા, એ બંને હકીકતમાં અમને મૉલમાં બીજા કોઇ ઈરાદે જવા દે એ વાતમાં માલ નહોતો, ગમે તેટલી ઈચ્છા હોય તે છતાં !!


હા, તો ત્યાં મારો એ મિત્ર ડિસેમ્બરમાં એના લગ્ન માટે કરવાની ખરીદી ધ્યાનમાં રાખી ને શુઝ સેક્શનમાં જઈ ચઢ્યો. અને એને એક શુઝ ગમ્યાંયે ખરા. હવે એણે જે પીસ ડિસ્પ્લે માટે મૂક્યો હતો તે પહેરી જોયો પણ માપ કરતા જરા મોટો હોવાથી સેલ્સબોયને બોલાવી યોગ્ય માપ લાવવા કહ્યું.


હવે શરુ થાય છે આ પોસ્ટને જન્મ આપનારો ઘટનાક્રમ. મેં એને કહ્યું કે તું અત્યારે તો ખરીદીશ નહિ તો સેલ્સબોય પાસે ખોટી કસરત ના કરાવીશ. કારણ કે સામાન્ય સંજોગોમાં આ આખી ખેતી(!!!) કોઈ ત્યારે જ કરે અને કરાવે જ્યારે સાચે જ ખરીદી લેવાનો મૂડ હોય, રીયલી સામાન્ય સંજોગોમાં જ. હવે તું જોયા પછી પણ જો એમ કહીશ કે નથી લેવા તો એ ભાઈ અત્યારે મોડી સાંજના સમયે થતી આવી મગજમારીથી ગરમ થશે જ. બોલશે કાંઈ જ નહિ પણ ખોટી માથાકુટ કરાવવા માટે અંદરથી તો ગાળ જ દેશે. તો દોસ્ત કહે કે એવું કશું નહી. ચાલે બધું. અને મેં પણ ત્યારે કશું કહ્યું નહિ.


એટલામાં પેલા ભાઈ માપની જોડી લઈને આવી ગયા. મિત્રે પહેરીને જોયું. અમારી વાતો થઈ કે સરસ છે, લઈ લેવા જેવા છે ને એવું બધું. હવે સ્વાભાવિકપણે પેલા સેલ્સબોયે કહ્યું  કે “સર, પેક જેસી કદા(તેલુગુમાં) ?? પેક કર દું ના?” … તો મિત્રે પણ સ્વાભાવિકપણે કહ્યું કે “હમ તો સિર્ફ દેખ હી રહે થે.”  અને પેલા ભાઈના ચહેરા પરના હાવભાવોએ પણ “સ્વાભાવિકપણા”ની શ્રેણી હેઠળ પોતાનું રૂપ જાહેર કર્યું… !! અમે બંનેએ એ બરાબર notice કર્યું.


અને અમે ત્યાંથી આગળ ચાલી નિકળ્યા. ત્યારે મેં એને કહ્યું કે મેં તને પહેલા જ કહ્યું હતું ને કે એ ભાઈ ગરમ થશે. તો એણે કહ્યું કે “એ તો એની ડ્યુટી છે.” મેં કહ્યું કે એ એનું કામ છે, નહિ કે ડ્યુટી કે ફરજ. અને ત્યાર પછી અમારી વચ્ચે દલીલો થઈ. તો એ કહે કે બંને એક જ કહેવાય. તું સાબિત કરી બતાવ એ બંને વચ્ચે નો ફરક…


તો મેં એને કહ્યું કે તું રાત્રે ૩ વાગે તારા પપ્પા કે મમ્મીને માટે ડોક્ટરના ઘરે દોડે એ ફરજ હેઠળ કરે. અને ઓફીસમાં જે કરે એ કામ કહેવાય. શુક્રવારે સાંજે ૬-૩૦ એ તને જો તારો PM ૩ કલાક જેટલું કામ આપે તો તું સ્વાભાવિકપણે (ફરી પાછું આ જ “પણું” !!??) પહેલાં તો ના જ પાડે અને પછી જો એ સાહેબ કહે કે, ભાઈ “It’s damned urgent, we need to do it today itself.” અને તારે મને-કમને કરવું જ પડે તો તું દુનિયાભરની ગાળો દઈને એ કામ કરે. હવે, તું સોમવારે ઓફીસ આવે અને તને ખબર પડે કે શુક્રવારે ૩ કલાક માથકુટ કરીને હેરાન થઈને કરેલું કામ ગણતરીમાં લેવામાં નહિ આવે… જે વસ્તું માટે તે એ કામ કર્યું એને કાઢી નાંખવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે કારણ કે ક્લાયંટને લાગ્યું કે એને એની જરૂર નથી. તો તને કેવી લાગણી થાય ??? અને એવી જ લાગણી પેલું રાત્રે ૩ વાગે દોડતી વખતે ના આવે. હવે મારા મિત્રે તો વાત સ્વીકારી કે નહિ એ એટલું મહત્વનું નથી, પણ હું એ ચીજ વિચારતો રહ્યો.


તમને શું લાગે છે ??


શું સાચે જ “કામ” <=> “ફરજ” ?? કે પછી “કામ” <≠> “ફરજ” ??

Filed under: Abstract, ગુજરાતી, મારી કૃતિઓ , -કામ-, -ફરજ-, -મગજનું દહીં-, -મિત્ર-, -મૉલ-, -હૈદરાબાદ-, -duty-, -friend-, -gujarati in hyderabad-, -mall-, -work-

૨૪ વર્ષ લાંબી મુસાફરી

૨૪ વર્ષ… એક તરફ એવું લાગે કે જાણે ક્યાં વીતી ગયા આ વર્ષો…અને બીજી બાજું જો યાદ કરું તો એક એક વર્ષ, ખુબ detail માં યાદ આવે… શું શું નથી આપ્યું આ જીવને… નાની-મોટી સફળતાઓ, થોડી-ઘણી મોટી નિષ્ફળતાઓ :D … અને સાથે-સાથે આટલા બધાં લોકો નો નાના-મોટા અંશે સાથ-સહકાર….

Share કરવા માટે તો એટલું બધું છે કે… કરતાં કરતાં જાણે એક બીજી જીંદગી જીવાય જાય…. !!! સાલી તકલીફ જ એ છે મારી સાથે કે મારી યાદશક્તિ એવી છે કે મારે કોઇ ચીજ ભુલવી હોય તો પણ ના ભુલી શકું…..

અને આ બધાં વર્ષો માં એટલી બધી જુદી-જુદી જગ્યાઓ એ રહેવાનું થયું કે ચોતરફના વાતાવરણ ને observe કરતાં રહેવાની ટેવ પડી અને તેના પરિણામે યાદો નો જે વિશાળ database બન્યો તે એવો કે યાદ કરું તો એક nostalgic mood બની જાય…

પણ જીવનએ મારી પાસેથી ભલે જે પણ કંઈ છીનવ્યું તે ખરું.. પણ તેની સાથે બીજી એટલી મોટી મિલકતો આપી કે જેનું રૂણ તો બાજું એ રહ્યું પણ એ બધી ને માટે દિલથી ઈશ્વરનો આભાર માની શકું તો એ મારી મોટી achievement કહેવાય…. !!!

અને એ મિલકતો છે સમય-સમયે મને મળતા ગયેલા મારા friends, અને એવાં ઘણા નામી-અનામી સંબંધો…જેમના તરફ્થી અપાર પ્રેમ મળ્યો… મને મારાં Parents અને સાથે-સાથે આ બધાં વ્યક્તિઓ રૂપી ભેટ આપવા માટે આજે ઈશ્વર નો હું આભાર માનું છું….

વધારે લખવા માટે સમય નો અભાવ છે આજે…
सब गंदा है पर धंधा है ये….

I hope કે જલ્દી સમય મળે…

Filed under: Abstract, ગુજરાતી, મારી કૃતિઓ , -મગજનું દહીં-, -મિત્ર-, -યાદો-, -birthday-, -friend-, -gujarati article-, -memories-