હાંસિયો …

કાર્તિકભાઈએ એક પોસ્ટ મૂકેલી થોડા દિવસો પર, ફર્માટનો છેલ્લો પ્રમેય (Fermat’s “Last theorem”). તે વાંચીને વીકીપિડીયા પર એનો આર્ટિકલ વાંચ્યો. ત્યાં એક નાની નોંધ લખેલી છે અને એક ફોટો છે.

જેની હકીકત કંઈક એવી છે કે આ ફર્માટ સાહેબે પોતાની લખેલી ચોપડીમાં જ્યાં એમના આ છેલ્લા પ્રમેયનો ઉલ્લેખ કરેલો છે, તે પાનાનાં ઉપરના હાંસિયામાં એક નોંધ લખેલી છે કે,

“….I have discovered a truly marvellous proof of this, which this margin is too narrow to contain.“

એટલે કે એમણે જે પ્રમેય આપ્યો તની સાબિતી આપવા માટે એમને આ હાંસિયો ટૂંકો પડે છે, સાંકડો પડે છે …!!! પ્રમેય કરતાં એની સાબિતી લાંબી … !!!


હા, તો મેં ઉપર જે ફોટા સાથેની નાની નોંધની વાત કરી, તેમાં ફોટો હતો એ હાંસિયાનો (ઈતિહાસમાં હાંસિયો પણ પ્રખ્યાત થઈ ગયેલો…!!!) અને નોંધ હતી કે,

“…On the right is the famous margin which was too small to contain Fermat’s alleged proof of his “last theorem“.

એટલે કે અહીં જમણી બાજું દેખાય છે તે પેલો “પ્રખ્યાત” હાંસિયો છે જે ફર્માટના આખરી પ્રમેયની એ “કુખ્યાત” સાબિતી માટે ટૂંકો પડ્યો હતો…. એ ફોટામાં ખાસ પેલા હાંસિયાને Highlight કરવામાં આવ્યો છે …

અને મારું મન પણ એ હાંસિયાના ચકરાવે ચડ્યું … !!! (એક્દમ ટીડિયસ કોડીંગ સતત કરી કરીને કંટાળેલું મન ગમ્મે ત્યાં ચકરાવે ચડે છે એની સાબિતી મને આ “હાંસિયા” એ આપી !!!)

વાંચીને વિચાર આવ્યો જે એ દિવસે મેં મારા ગુગલ ટોકના Status Message માં પણ મૂકી દીધેલો, કંઈક આવો …

“Just like the famous margin which was too small to contain Fermat’s alleged proof of his “last theorem”… I guess we’ll also run out of space for the proof of our “last theorm” – the life !!!“

“પેલો પ્રખ્યાત હાંસિયો, કે જે ફર્માટના આખરી પ્રમેયની કુખ્યાત સાબિતી ને સમાવવા માટે અત્યંત ટૂંકો પડેલો, તેની જેમ જ કદાચ આપણને પણ આપણા “આખરી પ્રમેય” – આપણી આ જિંદગી ની સાબિતી આપવા માટે આખરમાં હાંસિયો ટૂંકો પડશે !!!”

તમને શું લાગે છે !!! આપણી જિંદગીમાં જે બન્યું… આખરે તે કેમ બન્યું તે જાણતા હોવા છતાં, અંતે તે કહેવા માટે, “હાંસિયો” ટૂંકો પડશે .. કદાચ …!!! (જાણવા જેવું: તેલુગુમાં “અંતે” એટલે “એટલે ?” એવો અર્થ થાય છે !!! )

[તા.ક. - આ જે મેં છુટ્ટી ફેંકી તે ફીલોસોફી તમને થોડી જોરમાં વાગી હોય તો, "સોરી" હં કે ... !!! હવેથી કાંઈ પણ ફેંકીશ તો ધીરે ફેંકીશ ... !!!]

Filed under: Abstract, ગુજરાતી, મારી કૃતિઓ , -મગજનું દહીં-, -fermat's theory-, -gujarati article-, -margin-

બાળપણ….

મિત્રો,

આજે મારા આ જુના ફોટાને જોઇને વિચાર આવ્યો કે બાળપણના દિવસો પણ શું દિવસો હતાં !!! ન તો કોઇ ચિંતા કે ન કોઇ માથાકુટ.. બસ એટલું જ કે મમ્મી જ્યારે ન ભાવતી ચીજ ખવડાવવા માટે જીદ કરતી ત્યારે એમ થતું કે આ બધું શું છે ??

આ ફોટો હું અને મમ્મી-પપ્પા માથેરાન ફરવા ગયા હતા ત્યારનો છે.. હું બીજા ધોરણમાં હતો એ સમયે…. બૌ મજાના દિવસો હતાં એ બધાં…

છતાં એ પણ એટલું જ સાચું કે પરિવર્તન ન આવે તો જીવન કેટલું ભયાવહ બની જાય !! બાળક બાળક જ રહે તો ?? એ તો સમય ને અટકાવવા જેવી વાત …. અશક્ય અને પ્રભુની અપરંપાર કૃપા કે એ અશક્ય છે… નહિતર ખબર નહિ શું થાત… !!

છતાં જીવનના દરેક તબક્કાની એક અલગ મજા છે… અલગ ચાર્મ છે.. પણ કોઇવાર આ ગીત (वो कागज़की कश्ती, वो ) પણ ગણગણી જવાય… (જયશ્રીબેનનો આભાર કે મન થાય ત્યારે આ બધાં ગીતો સાંભળી શકીએ છીએ…)

પણ કદાચ આપણું જીવન ઘણું સરળ અને સહજ બની જાય જો આપણી અંદરનું બાળક હંમેશા જીવંત રહે.. જે ઘણીખરી એના માટે બિનજરૂરી બાબતોથી નિર્લેપ રહે, પૂર્વગ્રહોથી પર રહી પોતાની મસ્તીમાં રમતું રહે…… અને પોતાના વિકાસનો વિરોધ ન કરે…

મને એક વસ્તુ બૌ ગમતી કે વેકેશનમાં પુસ્તકો વાંચવાનો ભરપૂર સમય મળતો….છતાં સાંજે ક્રિકેટ તો ખરું જ …. ૭મા કે ૮મા ધોરણના વેકેશનમાં ગામના ઘરે બકોર પટેલની વારતાઓની ચોપડી કદાચ મોટાકાકાના કબાટમાંથી મળી અને જે મજા પડી હતી… અને તેનાં પછીનાં વર્ષે જ્યોતિન્દ્ર દવે-ધનસુખલાલ મહેતા લિખિત ”અમે બધાં” વાંચી.. વાહ.. ફરી હાથ લાગે તો પૂરી કર્યા વગર ઉઠું નહિ…

જુલે વર્નની અનુવાદીત વાર્તાઓ વાંચીને પણ બાળમાનસ ઘણું આશ્ચર્ય પામેલું… સાથે અમદાવાદનાં નવસર્જન સાહિત્ય પ્રકાશન, સસ્તું સાહિત્ય પ્રકાશન વગેરેની અનેક નાની પુસ્તિકાઓ જેમાં ટૂંકી વાર્તાઓનો ખજાનો ભરેલો પડેલો હતો તે પણ વાંચવાની બૌ મજા આવતી.. હવે તો બસ .Net અને SQL Server માંથી ઊંચા નથી આવતા….

ફરી આ બધું તો નહિ પણ થોડું પણ મળે તો મજા પડી જાય…

Filed under: Abstract, ગુજરાતી, મારી કૃતિઓ , -મગજનું દહીં-, -માથેરાન-, -childhood-, -gujarati article-, -Jules Verne-, -matheran-

૨૪ વર્ષ લાંબી મુસાફરી

૨૪ વર્ષ… એક તરફ એવું લાગે કે જાણે ક્યાં વીતી ગયા આ વર્ષો…અને બીજી બાજું જો યાદ કરું તો એક એક વર્ષ, ખુબ detail માં યાદ આવે… શું શું નથી આપ્યું આ જીવને… નાની-મોટી સફળતાઓ, થોડી-ઘણી મોટી નિષ્ફળતાઓ :D … અને સાથે-સાથે આટલા બધાં લોકો નો નાના-મોટા અંશે સાથ-સહકાર….

Share કરવા માટે તો એટલું બધું છે કે… કરતાં કરતાં જાણે એક બીજી જીંદગી જીવાય જાય…. !!! સાલી તકલીફ જ એ છે મારી સાથે કે મારી યાદશક્તિ એવી છે કે મારે કોઇ ચીજ ભુલવી હોય તો પણ ના ભુલી શકું…..

અને આ બધાં વર્ષો માં એટલી બધી જુદી-જુદી જગ્યાઓ એ રહેવાનું થયું કે ચોતરફના વાતાવરણ ને observe કરતાં રહેવાની ટેવ પડી અને તેના પરિણામે યાદો નો જે વિશાળ database બન્યો તે એવો કે યાદ કરું તો એક nostalgic mood બની જાય…

પણ જીવનએ મારી પાસેથી ભલે જે પણ કંઈ છીનવ્યું તે ખરું.. પણ તેની સાથે બીજી એટલી મોટી મિલકતો આપી કે જેનું રૂણ તો બાજું એ રહ્યું પણ એ બધી ને માટે દિલથી ઈશ્વરનો આભાર માની શકું તો એ મારી મોટી achievement કહેવાય…. !!!

અને એ મિલકતો છે સમય-સમયે મને મળતા ગયેલા મારા friends, અને એવાં ઘણા નામી-અનામી સંબંધો…જેમના તરફ્થી અપાર પ્રેમ મળ્યો… મને મારાં Parents અને સાથે-સાથે આ બધાં વ્યક્તિઓ રૂપી ભેટ આપવા માટે આજે ઈશ્વર નો હું આભાર માનું છું….

વધારે લખવા માટે સમય નો અભાવ છે આજે…
सब गंदा है पर धंधा है ये….

I hope કે જલ્દી સમય મળે…

Filed under: Abstract, ગુજરાતી, મારી કૃતિઓ , -મગજનું દહીં-, -મિત્ર-, -યાદો-, -birthday-, -friend-, -gujarati article-, -memories-